Abstract
<jats:p>Książka to efekt badań rozpoczętych w 1958 r. w Toruniu, a zakończonych w Starogrodzie w 2019 r., prowadzonych przez Pracownie Konserwacji Zabytków, Muzea w Grudziądzu i Toruniu oraz Instytut Archeologii UMK w Toruniu. Badaniami objęto zamki będące najstarszym świadectwem formowania państwa rycerzy zakonu krzyżackiego w Prusach. Większość z nich obecnie już nie istnieje, niektóre zachowały się w formie ruin, pozostałe są czytelne tylko dzięki badaniom nieinwazyjnym i archeologicznym. Publikacja jest podsumowaniem wieloletnich studiów archeologicznych, architektonicznych, przyrodniczych prowadzonych na zamkach wzniesionych od lat 30. XIII w. do początku XIV stulecia, ale przebudowywanych w późniejszych okresach. Autor omawia źródła średniowiecznej kultury materialnej, dzięki którym można dziś pokusić się o rekonstrukcję życia codziennego rycerzy oraz pozostałych mieszkańców zamków ziemi chełmińskiej. W książce znalazły się również analizy szeroko rozumianej sztuki budowania, próba rekonstrukcji środowiska naturalnego oraz omówienie źródeł pozyskiwana żywności. Jest to pierwsza panorama życia mieszkańców zamków, oparta nie tylko na studiach historycznych, lecz także wykorzystująca najnowsze wyniki badań nieinwazyjnych, archeologicznych i architektonicznych z ostatnich 20 lat.</jats:p>